Günümüzde diş sağlığına özen göstermek adına diş fırçalama, diş ipi kullanma gibi pek çok yöntemi deniyoruz ancak çürüklerle, diş taşlarıyla baş etmek hâlâ zorlu bir mücadele olabiliyor. Modern diş tedavileri gelişmiş olsa da, ilginç bir şekilde tarih öncesindeki avcı-toplayıcı topluluklarda insanların dişleri, bizimkilerden daha dayanıklıydı. Peki, bu nasıl mümkün olabilir?
Son yıllarda yapılan araştırmalar, Yontma Taş Devri'nde yaşamış avcı-toplayıcı toplulukların diş sağlığının, daha sonraki yerleşik hayat süren topluluklardan daha üstün olduğunu ortaya koymaktadır. Bu topluluklar, avladıkları hayvanları doğal haliyle tüketerek, işlenmiş gıdalardan ve şekerden uzak duruyorlardı. Aslında dişlerimizi modern bakıma rağmen çürüten etken de işte bu.
Avustralya Antik DNA Merkezi Direktörü Alan Cooper, konuyla ilgili yaptığı araştırmada, eski topluluklarda zararlı ve hastalık yapıcı bakteri miktarının daha düşük olduğunu ve diş eti hastalığına yakalanma riskinin daha az olduğunu belirtiyor. Ancak her şey, tarıma geçişle başladı.
Cooper, et, kuruyemiş ve sebzelerden tahıl ve şekere geçişin, ağız sağlığımıza zarar verdiğini öne sürüyor. Araştırmasında şu ifadeleri kullanıyor: ?Araştırmacılar, tarih öncesi insanlarının avcılık ve toplayıcılıktan çiftçiliğe geçerken karbonhidratları kullanmada özellikle etkili olan bazı hastalık yapıcı bakteri türlerinin, insan ağzındaki diğer faydalı bakteri türlerine karşı üstünlük sağlamaya başladığını buldu. Sanayi İnkılabı sırasında işlenmiş un ve şekerin eklenmesi, durumu daha da kötüleştirdi.?
Diş fırçalamak aslında ne kadar hijyenik?
İspanya'daki Alcala de Henares Üniversitesi'nden Miriam Cubas'a göre, Yontma Taş Dönemi'nde avcı-toplayıcı insanlar yalnızca kara hayvanlarının etlerini tüketerek besleniyorlardı. Bu beslenme şeklinin, o dönem insanlarının diş sağlığını olumlu yönde etkilediğini söylüyor. Cubas, yerleşik hayata geçildikten ve tarımın başlamasından sonra yaşamış oldukları iskeletlerde, dişlerin çürüklerle dolu olduğunu gözlemlediklerini ifade ediyor.
Bu durum, diş fırçalamanın aslında zararlı olup olmadığı sorusunu da gündeme getiriyor. Hızlı bir cevap vermek gerekirse, hayır, zararlı değil ancak ağzımızda hem zararlı hem de faydalı bakteriler bulunur. Diş ipi, macunlar ve benzeri ürünler, zararlı bakterileri yok ederken aynı zamanda dişlerimizin sağlığını koruyacak bakterileri de kaybetmemize neden olabilir.
Sonuç olarak, tarıma geçişle birlikte günlük beslenme alışkanlıklarımıza karbonhidrat, tahıl ve şekerin eklenmesi, diş sorunlarını ortaya çıkardı. Beslenme alışkanlıklarımız değiştikçe, ağız sağlığımız da olumsuz yönde etkileniyor. Ancak gün geçtikçe bu etkiler daha da belirgin hale geliyor.
Kaynaklar: NPR, DOCs Education, Nature
