ABD'de bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları giderek yaygınlaşıyor. Hayat kurtarıcı olan bu teknoloji, aynı zamanda düşük dozda iyonlaştırıcı radyasyon içerdiği için bazı bilim insanlarını endişelendiriyor.
Bireysel olarak bir BT taramasının kansere yol açma riski çok düşük ve hastalar, gerekli görüldüğünde bu taramaları yaptırmaktan çekinmemeli. Ancak, ABD?de 2007?den bu yana BT tarama sayısı %30 artmış durumda. Gereksiz taramalar, toplumu fazladan radyasyona maruz bırakıyor.
ABD ve İngiltere?den bir araştırma ekibine göre, düşük doz radyasyonun teorik olarak ABD?deki yeni kanser vakalarının %5?ine neden olabileceği düşünülüyor. 2023 yılında yapılan BT taramaları, gelecekte yaklaşık 103.000 kanser vakasına yol açabilir. Bu oran, toplum genelinde bakıldığında alkol tüketimi gibi diğer önemli risk faktörleriyle benzer seviyede.
Bilim insanları, yüksek doz radyasyonun kansere yol açtığını biliyor. Ancak düşük dozlar için kesin bir kanıt yok. Yapılan tahminler, atom bombası hayatta kalanları ve nükleer felaket mağdurları gibi geçmişte yüksek doz radyasyona maruz kalan gruplardan elde edilen verilere dayanıyor. Örneğin, Hiroşima?da 25.000 kişilik bir grupta, üç veya daha fazla BT taramasına eşdeğer radyasyon alanlarda ömür boyu kanser riski az da olsa artmış.
Bu verilerin BT taramalarıyla ne kadar örtüştüğü halen tartışmalı. Yine de bu teknoloji, çok düşük radyasyon dozlarıyla birçok hastalığın erken teşhisine olanak sağlıyor ve riskler hastalığın kendisinden daha düşük.
Yapılan tahminlerde, çocuklar ve ergenlerin, düşük doz radyasyona bağlı kanser riskinin daha yüksek olduğu görülüyor. Özellikle 1 yaşından küçüklerde tiroid kanseri riski daha fazla.
Uzmanlar, radyasyonsuz yöntemlerle yapılabilecek işlemlerde BT taramalarından kaçınılmasını öneriyor. Ancak gerekli durumlarda BT?nin sağladığı faydanın, potansiyel riskten çok daha yüksek olduğu vurgulanıyor.
Çalışma JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlandı.
Kaynak:https://www.sciencealert.com/ct-scans-projected-to-result-in-100000-new-cancers-in-the-us
