Marsta neler oluyor

Yer ve Mars arasındaki yavaş kozmik dans, derin okyanus döngülerinde gizli bir etkiye sahip.

Derin deniz jeolojik kayıtlarının yeni bir analizine göre, iki gezegen arasındaki kütle çekim etkileşimi, her 2.4 milyon yılda bir tekrarlanan derin okyanus akıntılarındaki döngüsel değişikliklere neden oluyor. Bu bulgu, bilim insanlarının gelecekteki Dünya iklimini daha iyi anlamalarına ve tahmin etmelerine yardımcı olacak.

"Derin deniz tortu verilerimizde bu 2.4 milyon yıllık döngüleri bulduğumuzda şaşırdık," diyor Sydney Üniversitesi'nden jeobilimci Adriana Dutkiewicz. "Bunları açıklamanın tek bir yolu var: Mars'ın ve Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngelerinin etkileşim döngülerine bağlılar."

Son yıllarda bilim insanları, "astronomik büyük döngü" olarak adlandırdıkları bir deseni tanımlamaya başladılar. Bu, Dünya ve Mars'ın yörüngeleri arasındaki hizalamayla ilişkilendirilen 2.4 milyon yıllık bir desen.

Bu etkileşimin doğrudan kanıtları Dünya'nın jeolojik kayıtlarında nadirdir, ancak bulduklarımız, bu döngünün zirvesinin Dünya'da daha yüksek güneş radyasyonu ve daha sıcak bir iklimle ilişkili olduğunu gösteriyor. Bu, şu anda yaşanan antropojenik iklim değişikliği ile ilgili değildir.

Diğer gezegenlerin de Dünya'nın Güneş etrafındaki yolunu etkileyebileceğini biliyoruz, onu buz çağlarının yükselişi ve düşüşü ile çakışan Milankoviç döngüleri olarak bilinen düzenli döngülere çeken şey, ancak bunlar daha sık olur (yine de antropojenik iklim değişikliği ile ilgili olmayan) on binlerce yıl boyunca meydana gelir ve bunlar öncelikle Jüpiter ve Satürn gibi oldukça ağır gezegenlerle etkileşim yoluyla oluşturulur - Mars'tan oldukça küçük olan bu gezegenlerden.

"Gezegenlerin Güneş Sistemi'ndeki kütle alanları birbirleriyle etkileşime girer ve bu etkileşim, rezonans denilen, gezegen yörüngelerinin ne kadar dairesel olduklarını ölçen bir ölçü olan gezegen eksantrisitesini değiştirir," diyor Sydney Üniversitesi'nden jeofizikçi Dietmar Müller.

Milankoviç döngüleri, 1976'da bilim adamları tarafından okyanus tabanı sedimanlarında kaydedildiği ortaya çıkana kadar doğrulandı.

Dutkiewicz ve ekibi farklı bir şey arıyordu. Okyanus tabanındaki akıntıların iklim sıcak olduğunda değişip değişmediğini belirlemeye çalışıyorlardı - daha hızlı mı, yoksa daha yavaş mı oldular? Sedimanlardaki bir ara, deniz tabanındaki hızlı akıntıları gösterirken, düzenli sediman birikimi sakin koşulları gösterir.

Analizlerini dünya çapında 293 bilimsel derin deniz sondaj deliğine dayandırdılar ve geçmiş 70 milyon yılda sedimentteki 387 araştırma bulgusuna ulaştılar. Bu araştırmaları zaman içinde çizdiklerinde, astronomik büyük döngülerle eşleşen bu 2.4 milyon yıllık döngüyü fark ettiler.

Ayrıca, bu araştırmaların, 56 milyon yıl önce gerçekleşen ve Dünya'nın sıcaklığının 8 santigrat dereceye kadar yükseldiği ünlü Paleosen-Eosen termal maksimum ile uyduğunu fark ettiler. Bu olay, Dünya'nın yörüngesinde bir hata ve geçen bir kuyruklu yıldız gibi bir dizi farklı nedene bağlanmıştır, bu nedenle Mars ile potansiyel bir bağlantı katkıda bulunan bir faktör olabilir.

Bu, modellerin (ve gözlemlerin) okyanus akıntısından sorumlu dolaşım sistemini, küresel ısınma deniz buzu erittikçe kapanabilir sanan bilim adamları için şaşırtıcı bir bulgu oldu. Bu durumda, bilim insanları, ısınan bir iklimin çok daha az aktif olan derin bir okyanusa yol açacağını düşünüyordu.

Diğer yandan, daha sıcak iklimlerde büyük fırtınalar çok daha sık olur, okyanusun en derin uçurum derinliklerine kadar uzanan sediman karıştırma akıntıları üretebilir. Bu, okyanusların düşündüğümüzden biraz daha dirençli olabileceği anlamına gelebilir (ancak insanlar hala dirençli değiller, bu yüzden hala bir şeyler yapmaya çalışmalıyız).